#

Wandelen in Doorwerth

 
 

 
 
 
#

Wandelroute : Wandelroute Zilverberg








#Wandelroute in het kort
Bijzondere architectuur en Doorwerth zijn met elkaar verweven, zo ook hier in dit naoorlogse wederopbouwproject. Langs de route staan namelijk splitlevelwoningen uit de jaren '50, waar de meeste wederopbouwarchitectuur recht toe, recht aan is.
Bewoners maakten samen een zeer bijzondere speelplek voor hun kinderen.
Soms worden oude lanen zoals die van de Kerklaan gekapt. Gelukkig groeien de nieuwe beuken goed.
Voor een klein dorp heeft Doorwerth veel faciliteiten. Behalve een winkelcentrum en een medisch centrum zijn er verschillende scholen en diverse sportclubs.
De stedenbouwkundige opzet van het Clusterplan met woningen gescheiden door brede groenstroken, waarbij de tuin en de perceelgrens geleidelijk overgaat in het bos, dat principe is ook bij de gebouwen van de overheid, zoals deze scholen toegepast. De school lag vrij in het bos, oorspronkelijk zonder hekken.
Het clusterplan van Doorwerth, dat bijzonder is voor Nederland, is een uitbreiding uit de jaren 70 in de bossen van het voormalig Landgoed De Zilverberg.
Wandelroute: Wandelroute Zilverberg
Latitude: 51.9789568094064 Longitude: 5.80474787052125

Slideshow

#Overzichtskaartje
SVG Image

#Samenvatting
Beginpunt: Katholieke Kerk
Eindpunt: Katholieke Kerk
Lengte: 9,4 (km)
Aantal bezienswaardigheden: 61
 

Parkeren:

Openbaar vervoer:

Horeca:

Links:




Katholieke Kerk

#Katholieke Kerk
De kerk heeft prachtige gebrandschilderde ramen. Deze Katholieke kerk heeft als enige kerk van Nederland een Davidster in de voor- en achtergevel.
Ooit is deze kerk gebouwd om Doorwerth een woonkern te geven, zo lijkt het. Aan de overzijde van de rotonde ligt de Katholieke begraafplaats.

Op het kerkplein is het monument met de namen van de oorlogsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog uit Doorwerth en Heveadorp te vinden.




Route:

  • Steek de Van der Molenallee over.
  • Loop de Bentincklaan in tot voorbij de bocht.


Splitlevel Woningen

#Splitlevel Woningen
Deze split level woningen zijn gebouwd begin jaren '50 in de tijd van de wederopbouw. Aan de zijgevels kun je goed zien dat de vloeren, een halve verdiepingshoogte ten opzichte van elkaar verspringen. Met kleine trapjes bereik je de andere (halve) verdieping. Hierdoor is een groot trappenhuis niet nodig. Er werd zuinig met de ruimte omgesprongen.




Route:

  • Loop door tot het Airborne Monument, rechts in de haag.


Oorlogsmonument Airborne

#Oorlogsmonument Airborne
In de tuin van de T@lent school aan de achterzijde staat een Airborne monument. Vanaf deze plek is tijdens de slag om Arnhem op 21 september 1944 een geallieerd transporttoestel neergeschoten door Duitse jachtvliegtuigen (of stortte hier een toestel neer). De oude lagere school heeft een nieuwe bestemming gekregen als buitenschoolse opvang.




Route:

  • Loop door tot op de kruising.


Basisschool T@lent

#Basisschool T@lent
T@lent is worden wie je bent, dat was het motto van deze school. T@lent is inmiddels als school gesloten. De school is in 1932 opgericht als de Rehoboth school. In 2007 werd bij het 75 jarig bestaan is die naam omgedoopt in T@lent.

Op de kruising is een mozaïek aangebracht. Deze mozaïeken - nagemaakt van kindertekeningen - zijn overal in het dorp te vinden. De mozaïektekeningen zijn gemaakt door kinderen uit Doorwerth begeleid door Petra Hartman (kunstenares). Het is het resultaat van het Project Verkeersveiligheid van de gemeente Renkum.




Route:

  • Loop de Johanniterweg in zuidelijke richting.


Wederopbouw woningen

#Wederopbouw woningen
Na de oorlog zijn deze woningen gebouwd. De achtertuinen zijn in vergelijking tot de voortuinen diep, zodat je groente en aardappelen in eigen tuin kon verbouwen. Destijds was dit het voorbeeld van welzijnsbeleid door de overheid gestimuleerd.
Bij het gedeelte van Palm Beach is dit principe bij de herbouw omgedraaid. Hierdoor is een ruim park ontstaan, bijna als een besloten binnenplaats voor de bewoners van de omringende huizenblokken.




Route:

  • Ga rechtdoor over de verkeersdrempel (vervolg van de Johanniterweg).


Palm Beach

#Palm Beach
De bewoners van de vernieuwde Johanniterweg wilden graag een groot speeltoestel, maar binnen het gemeentebudget was dit niet mogelijk. De bewoners hebben toen zelf geld bijeen verzameld. De initiatief nemende dames kostte het wel enige moeite om met toestemming van de gemeente, een toestel te mogen bestellen naar eigen smaak. Maar zie: Het is gelukt. Deze bijzondere speelplek wordt veel gebruikt, ook door kinderen uit andere buurten.
In 2009 won dit initiatief de publieksprijs van 2008.




Route:

  • Steek het plein over.
  • Sla aan het einde links af (W.A. Scholtenlaan)
  • Loop door tot de kruising met de Italiaanseweg.


Voormalig klooster

#Voormalig klooster
In dit statige huis met een prachtige tuin woonden tot aan het eind van de vorige eeuw een aantal zusters. Of het een klooster was, is ons niet bekend. Nu is het huis in particulier bezit.




Route:

  • Volg de Italiaanseweg in noordelijke richting met verschillende prachtige villa's aan weerszijden.
  • Op de Y-sprong naar links met de klinkers mee.
  • Op de Bentincklaan naar rechts.
  • LET OP: Steek de Van der Molenallee over.


Katholieke Kerk

#Katholieke Kerk
De kerk heeft prachtige gebrandschilderde ramen. Deze Katholieke kerk heeft als enige kerk van Nederland een Davidster in de voor- en achtergevel.
Ooit is deze kerk gebouwd om Doorwerth een woonkern te geven, zo lijkt het. Aan de overzijde van de rotonde ligt de Katholieke begraafplaats.

Op het kerkplein is het monument met de namen van de oorlogsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog uit Doorwerth en Heveadorp te vinden.




Route:

  • Volg het tegelpad langs de kerk.
  • Steek het hofje met seniorenwoningen over.
  • Volg het pad verder richting de Cardanuslaan.
  • Sla links af op de Cardanuslaan.


Nieuwbouw Cardanuslaan

#Nieuwbouw Cardanuslaan
Nieuwbouwproject Cardanuslaan, het "Van Nispen tot Pannerden Plantsoen" is in 2008 opgeleverd.
Oorspronkelijk zou hier aan deze zijde het centrum van Doorwerth moeten komen als een soort brinkdorp met een kerk. Dit verklaart ook waarom er in dit deel van ons dorp nog steeds veel (voormalige) winkelpanden te vinden zijn. Tegenwoordig zijn hier een fietsenmaker, de Hubo, "Huiskamer Hedo" en op het begin van het industrieterrein is sport- en fitness centrum "Axtie" gevestigd.




Route:

  • Loop door tot aan de kruising met de Waldeck-Pyrmont laan.
  • Sla hier rechts af.
  • Loop verder tot de kruising met de Kerkdwarslaan.


Richtersweg

#Richtersweg
Je komt langs de flats van de Richtersweg, die van 1995-2000 geheel gerenoveerd zijn. Aan de voor- en achterzijde van de flats zijn restanten van het oorspronkelijk groen te zien. Nu zijn het volwassen eiken.

Bij elk van de ingangen van de drie parkeerplaatsen staat een kunstwerk. Delen van oude kaarten van Doorwerth zijn hierin kunstzinnig vorm gegeven.
Over oude kaarten gesproken. De 'Rigtersweg' bestaat al lang.




Route:

  • Loop door tot bij een trap naar beneden aan uw rechter hand (Sweelincklaan).


Clusterplan Doorwerth

#Clusterplan Doorwerth
In de jaren '70 is Doorwerth fors uitgebreid, o.a. met deze clusterwoningen. Architect is Bureau Groosman Partners. Oorspronkelijk was hier hoogbouw gepland. Bewoners protesteerden en projectontwikkelaar Eurowoningen veranderde het plan. Het werd wonen tussen de bomen.

Brede groenstroken met het oorspronkelijke eikenhakhout van landgoed "De Zilverberg" zijn nog steeds aanwezig tussen de groepen clusterwoningen. (zie ook Google Earth). Het plan bestaat uit 14 pleintjes, waarbij de achterzijden van alle woningen aan de bosrand liggen. Vanuit elke huiskamer is er een breedbeeld televisie scherm ("fenêtre longue") op het bos. Op het terras rennen de Bosmuisjes soms onder je tuinstoel door.




Route:

  • Loop verder en steek de weg over (Richtersweg).
  • Loop door tot bij een parkeerplaats aan uw rechter hand.


Bosranden en groenstroken

#Bosranden en groenstroken
De clusterwoningen zijn gebouwd op het Landgoed de Zilverberg. Het oorspronkelijke eikenhakhout van het landgoed is na ruim 40 jaar nog steeds aanwezig tussen de clusterwoningen.
De groenstroken vormen samen een aaneengesloten bosgebied. In de restanten van dit eikenhakhout tussen de huizen is de biodiversiteit groot. Veel beesten en beestjes, planten en ander spul leven hier. Zij kunnen namelijk via de groenstroken van het ene gebied naar het andere lopen. Als je goed oplet, kun je in de groenstroken allerlei bosvogeltjes zien, zoals: specht, koolmees, pimpelmees, boomklever, boomkruiper, merel, zanglijster, bosuil. Ook eekhoorntjes, padden en egeltjes worden juist vanwege deze groenstroken tot midden in ons dorp gezien.




Route:

  • Neem het asfaltpaadje dat in het verlengde van de parkeerplaats de groenstrook ingaat.


Scholen in het dorpsbos.

#Scholen in het dorpsbos.
Naast de basisschool de Dorendal en de gymzaal is er nu sinds enkele jaren een locatie voor de naschoolse opvang. Zo centraal en prachtig in het bos gelegen is het een unieke plek om kinderen op natuurlijke wijze met de natuur kennis te laten maken. De scholen van Doorwerth liggen allemaal dicht bij het centrum van het dorp. Ze zijn een ontmoetingsplek voor de jonge gezinnen. Het is bekend dat kinderen die veel buiten spelen, minder last hebben van zwaarlijvigheid. Het is fijn voor iedereen scholen in het dorpsbos te hebben.




Route:

  • Volg het asfaltpaadje.
  • Sla rechts af op de kruising van asfaltpaadjes.
  • Sla links af op de T-splitsing en steek de weg (Bachlaan) over.
  • Loop het pleintje over tot in de rechter achterhoek.


Veranderingen Clusterpleinen

#Veranderingen Clusterpleinen
Na 30 jaar Clusterplan veranderen eigenaren in de loop van die tijd af en toe het een en ander aan de buitenzijde van hun huis. Bijvoorbeeld door de carport bij de voortuin te betrekken. Dit heeft natuurlijk wel gevolgen voor het algemene beeld van de Clusterwoningen. Vaak zijn deze kleine veranderingen niet storend, maar soms verandert daardoor niet alleen het aanzien, maar ook de sfeer van een pleintje.




Route:

  • Loop naar het paadje rechts achter in de hoek van het pleintje.
  • Loop door de groenstrook en ga op de kruising rechtdoor.
  • Loop het pleintje op en loop door richting de uitgang.
  • Sla links af bij de uitgang het klinkerpaadje op.
  • Volg het klinkerpaadje tot het volgende pleintje.
  • Sla links af het pleintje op en kijk naar het eerste huis rechts.


Eerste steen Clusterwoningen

#Eerste steen Clusterwoningen
Verscholen tussen het groen, in de zijmuur van nummer 2 is de eerste steen van het Clusterplan te vinden. Met enig zoeken is deze vanaf de openbare weg te zien. De eerste steen werd begin jaren '70 gelegd toen de bouw van dit eerste pleintje met Clusterwoningen startte.




Route:

  • Loop verder het pleintje op en verlaat het pleintje links in de hoek.
  • Sla rechts af.
  • Sla nog eens rechts af en loop tussen de hekken door tot voor de gymzaal.


Gymzaal Doorwerth

#Gymzaal Doorwerth
De gemeente Renkum wilde de in mei 2006 afgebrande gymzaal in het dorpsbos herbouwen. Dit bleek in februari 2007. Daarna is zwaar gestreden door omwonenden en vele andere dorpsbewoners die niet begrepen waarom de gymzaal in het bos moest komen en niet op de oude plek. In de zomer van 2008 is de gymzaal weer op de oude plek herbouwd. De rust keerde terug in het dorp. Filmmaker Arno Kranenborg maakte er de documentaire 'Tussen de bomen' over. Uitgezonden bij NCRV document op 23 maart 2009.

In deze kleine gymzaal van Doorwerth zijn diverse sportverenigingen van Doorwerth actief, zoals dans- en balletschool MGdance. Voor kleuters tot en met 65-plus, is een divers aanbod van algemene vorming, Break Dance tot klassiek ballet.




Route:

  • Loop verder en steek de kruising rechtdoor over.
  • Loop tussen de hekken door de parkeerplaats op.
  • Sla rechtsaf en loop door tot voor het winkelcentrum.


Winkelcentrum Doorwerth

#Winkelcentrum Doorwerth
Het winkelcentrum van Doorwerth is naar verhouding van het aantal inwoners groot. Het Jaap Plug plein is bedoeld als een overdekt dorpscentrum. De winkels zijn gelegen rondom dit overdekte dorpsplein en daarom van binnen uit toegankelijk. Dit principe werd in de jaren zeventig vaker toegepast. Jaap Plug (overleden 2008) was een zeer actieve, creatieve ondernemer en heeft veel voor de winkeliersvereniging betekend.




Route:

  • Neem het tegelpad links naast de basisschool tussen de hekken door.
  • Sla rechts af en neem het pad voor de basisschool langs.


OBS De Wegwijzer

#OBS De Wegwijzer
De Wegwijzer is de openbare basisschool van het dorp. Peuterspeelzaal De Wip Wap" en buitenschoolse opvang Het Kasteel zitten ook in dit gebouw.
Op het grasveld van het sportveld tegenover de school kun je voetballen, er is een populair pannaveldje en een basket. Na schooltijd kunnen kinderen nu in het dorpsbos spelen. Er zijn hier plannen voor een verzorgingshuis.




Route:

  • Loop door tot aan de slagboom.
  • Steek de Bachlaan over.
  • Loop via de Apotheek door tot op het Schubertplein.


Medisch centrum Schubertplein

#Medisch centrum Schubertplein
Een aantal medische voorzieningen zijn samengebracht rondom het Schubertplein: er zijn een apotheek en praktijken van huisartsen en tandartsen. Voor je huisdier is er een dierenarts gevestigd.
Mocht je wat stijf geworden zijn van deze wandeling, dan kun je een bezoek brengen aan een van de twee fysiotherapeuten. Ook is hier de prikpost voor bloedonderzoek.




Route:

  • Loop door tot aan de Richtersweg.
  • Sla hier links af.
  • Loop voorbij het kantoor van de Monumentenwacht Gelderland.
  • Sla aan het einde van de parkeerplaats links af het paadje door het dorpsbos in.


Dorpsbos van Doorwerth

#Dorpsbos van Doorwerth
Dit bos met overstaanders van eikenhakhout, dat tot in de dorpskern van Doorwerth reikt is heel bijzonder voor een naoorlogs dorp. Het "dorpsbos" is een ideale speelplek voor kinderen. Een speelbos zo vlak bij school en huis komt maar weinig voor in Nederland. Wist je dat je van buitenspelen in de natuur veel leert zonder dat je het in de gaten hebt en je beweegt ook nog veel.

De gemeente Renkum wilde de in 2006 afgebrande gymzaal in het dorpsbos herbouwen. Daarna is in 2007 zwaar gestreden door omwonenden en vele andere dorpsbewoners. In 2008 is de gymzaal weer op de oude plek herbouwd. De rust keerde terug in het dorp.




Route:

  • Loop door tot de kruising bij het trapje halverwege.


BSO Het Buitenhof

#BSO Het Buitenhof
Naast Basisschool De Dorendal ligt de buitenschoolse opvang (BSO) "Het Buitenhof" in het dorpsbos. De kinderen kunnen hier heerlijk buiten spelen. De opvang wordt verzorgd door de groep "De Speelboerderij". De leiding onderneemt veel met haar jonge gasten.




Route:

  • Vervolg het pad


Meerstammige beuk

#Meerstammige beuk
Meerstammige beuken zijn opvallende bomen in het bos. Vaak wordt verteld dat een eekhoorn zijn nestje met wintervoorraad beukennootjes hier vergeten heeft. Dit is waarschijnlijk niet juist.

Deze beuken staan op het hoogste punt van het voormalig Landgoed De Zilverberg. De groep is een restant van een rondeel, zoals er meerdere in de omgeving te zien zijn. Vroeger was hier een uitzichtpunt over de verder kale omgeving, dat bestond uit eikenhakhout. Je kon vanaf hier dus tot in de Betuwe kijken.




Route:

  • Ga bij op de kruising bij het trapje links af het asfaltpaadje omhoog.
  • Je komt nu langs buitenschoolse opvang (BSO) "Het Buitenhof".
  • Loop nog ongeveer 100 meter rechtdoor.


Basisschool de Dorendal

#Basisschool de Dorendal
Midden in het dorpsbos vind je basisschool "De Dorendal" De Dorendal geeft onderwijs volgens Dalton principe. De begrippen verantwoordelijkheid, zelfstandigheid en onderlinge samenwerking staan centraal in deze onderwijsmethode.
Tegenover de school, waar nu de kinderen nog heerlijk spelen in het dorpsbos, is langs de Richtersweg een woonzorgcentrum van Vilente gepland.




Route:

  • Loop door tot op de kruising bij de parkeerplaats.


Bosranden en groenstroken

#Bosranden en groenstroken
De clusterwoningen zijn gebouwd op het Landgoed de Zilverberg. Het oorspronkelijke eikenhakhout van het landgoed is na ruim 40 jaar nog steeds aanwezig tussen de clusterwoningen.
De groenstroken vormen samen een aaneengesloten bosgebied. In de restanten van dit eikenhakhout tussen de huizen is de biodiversiteit groot. Veel beesten en beestjes, planten en ander spul leven hier. Zij kunnen namelijk via de groenstroken van het ene gebied naar het andere lopen. Als je goed oplet, kun je in de groenstroken allerlei bosvogeltjes zien, zoals: specht, koolmees, pimpelmees, boomklever, boomkruiper, merel, zanglijster, bosuil. Ook eekhoorntjes, padden en egeltjes worden juist vanwege deze groenstroken tot midden in ons dorp gezien.




Route:

  • Houdt links aan, neem het fietspad.
  • Steek het plein over.
  • Neem het pad tussen de huizen omhoog aan de overkant van het plein.
  • Loop door tot op de parkeerplaats.


Clusterplein Dalweg

#Clusterplein Dalweg
De wandelingen door Doorwerth besteden ook aandacht aan architectuur en stedenbouwkundige planning.
Merkt je de verschillen in sfeer tussen de verschillende pleinen. In de jaren zeventig, toen dit project opgeleverd werd, waren ze echt allemaal gelijk van sfeer. Bewoners veranderen iets aan de buitenzijde van hun huis of tuin en .......daarmee verandert ook de sfeer. Kijk eens wat het effect op jou zelf is als de carport afgesloten is of in een ander geval verdwenen is.
Hoe belangrijk is het voor jouw dat deze veranderingen in een plan sluipen voor jouw woongenot?.




Route:

  • Sla op het tweede clusterplein rechts af.
  • Verlaat het plein bij het smalle paadje.
  • Sla links af op de T-splitsing.


Afkoppelen hemelwater

#Afkoppelen hemelwater
In de straat zie je roosters waarin het regenwater wordt afgevoerd naar de diepe kuil achter het hek aan de overkant van de weg. Daar zakt het de grond in.
Bij stortbuien staat de straat soms even blank en is het water een belevenis. Het water uit de Gelderse stuwwallen staat al jaren bekend om zijn goede kwaliteit. Vandaar dat hier van oudsher veel papier industrie te vinden is. Om te voorkomen dat de grondwaterstand teveel daalt en de riolering bij hevige buien overbelast raakt wordt het regenwater van de bestrating nu teruggeleid naar de natuur.




Route:

  • Steek de straat over (Kerklaan).
  • Loop rechtdoor het bos in.
  • Neem het rechter pad.
  • Loop ongeveer 25 meter door.


Water overstort

#Water overstort
Het wonen in een gebied met hoogte verschillen is prachtig, maar als het een keer stortregent, komen grote waterstromen vanaf de kern van Doorwerth, via de Richtersweg naar de Dalweg. Op het laagste punt van de Dalweg zijn er daarom grote roosters aangebracht om deze onverwacht grote hoeveelheden water weer terug te leiden naar het bos, de overstort staat op dat moment dan ook vol. Vroeger werd het regenwater met het huishoudelijk afvalwater in het riool afgevoerd. Het riool stroomde dan over. Gescheiden waterstromen hebben zo veel voordelen. De bomen krijgen al het regenwater, waar ze hier op de zandgrond veel behoefte aan hebben.




Route:

  • Vervolg het pad.
  • Sla rechts af voor het begin van de beukenlaan.
  • Ga met de bocht mee naar links en loop nog ongeveer 75 meter door.


Rooien vogelkers

#Rooien vogelkers
Amerikaanse vogelkers, Prunus serotina, is een plaag in de bossen. Omstreeks 1900 werd deze soort uit Noord-Amerika aangeplant in onze naaldbossen, om ervoor te zorgen dat de naaldbomen snel de lucht in groeiden. In het voorjaar hebben de struiken prachtige witte trossen bloemen. In het najaar dragen ze zwarte bessen. Vogels zorgen voor de verspreiding van de soort. Het terugdringen van geïmporteerde soorten is verplicht sinds de invoering van de EU-habitat richtlijn




Route:

  • Loop een klein stukje verder.


Lanen op de Zilverberg

#Lanen op de Zilverberg
Wil je weten hoeveel hondenbezitters en in Doorwerth wonen, dan wandel dit laantje maar eens op en neer. Je komt altijd mensen tegen die hun hond uitlaten, of net uitgelaten hebben. Dit laantje was een van de toegangswegen naar Huize Eekland op de Zilverberg. De ondergroei van Krentenboompjes is in april een prachtig gezicht, de bruine tinten van de frisse blaadjes met de trossen teer witte bloemen van deze krentenboompjes. De vogelkers is enige jaren geleden verwijderd.




Route:

  • Volg het pad tot aan de zuilen.


Toegangshek Huize Eekland

#Toegangshek Huize Eekland
De palen aan weerszijden van het pad zijn restanten van het toegangshek tot Huize Eekland, het landhuis van landgoed de Zilverberg. Achter het hek zie je de restanten van de tuin van het landhuis.

De familie van Rietschoten kocht in 1916 landgoed de Zilverberg voor 100.000 gulden. Ze waren rijk geworden door zeeschepen van technische uitrusting te voorzien. Veel landgoederen op de Veluwezoom kwamen vanaf 1850 in bezit van mensen uit het Westen van het land. De families waren rijk geworden met handel en industrie of als planter in de koloniën. De landgoederen waren vaak zomerverblijven.




Route:

  • Sla vrijwel direct na de zuilen links af.
  • Loop tussen de sparretjes door tot de open plek.


Tuin Huize Eekland

#Tuin Huize Eekland
Op deze plek was tot voor de oorlog het huis en de tuin van Huize Eekland te vinden. Het groepje van vijf kastanje bomen, de vele taxus, hulst, acacia's en exotische naaldbomen herinneren hier nog aan. Verderop in de bosrand staat een groepje van vijf esdoorns die op dezelfde hoogte vertakt zijn als de kastanjes. Vermoedelijk was dit onderdeel van de tuinaanleg. Groepen Tamme Kastanjes zijn in korte tijd - bijna - verdwenen door een virusinfectie.




Route:

  • Vervolg het pad tussen de thuja en de taxus tot de volgende open plek.


Huize Eekland

#Huize Eekland
Je staat op de plek waar tot voor de oorlog Huize Eekland stond. Eek is een oud woord voor eik. Huize Eekland was het landhuis van Landgoed De Zilverberg. Een groot deel van het dorp Doorwerth is gebouwd in de voormalige eikenhakhoutbossen van dit landgoed. Die bomen zie je nog steeds tussen de huizen tot midden in het dorp. Die bomen behoren eigenlijk tot een heel oud bos, omdat stobben heel oud kunnen zijn. Soms meer dan 200 jaar.

De houtopbrengst van de hakhoutbossen was een vaste bron van inkomsten voor de eigenaren van dit landgoed.

Bij Huize Eekland hoorde een tuin en oprijlanen met een toegangshek. De tuin is aangelegd door Samuel Voorhoeve, een landschapsarchitect die veel landgoederen op de Veluwezoom heeft ontworpen en aangelegd.




Route:

  • Loop vanaf de open plek een breed grindpad in met aan weerszijden steile wanden.
  • Sla aan het einde van de steile wand links af een paadje in.
  • Sla op de T-splitsing rechts af.
  • Loop door tot de poel.


Sprengkop Seelbeek

#Sprengkop Seelbeek
In het dal naast de Italiaanseweg ligt een poel, waar vrijwel altijd water in staat. Het is waarschijnlijk een sprengkop van de Seelbeek. Aan de steile randen is te zien dat mensen al jaren dieper graven om water in de poel te houden. Door dieper te graven worden nieuwe watervoerende lagen aangesneden. Het in de bodem verzamelde regenwater uit een gebied van ongeveer 1,5 -5 km rondom levert via niet doorlaatbare leemlagen water aan deze poel. Op meerdere plaatsen op de stuwwal kun je zulke gegraven sprengkoppen (poelen) vinden.
De helling boven de poel is archeologisch zeer interessant en daarom beschermd gebied.




Route:

  • Neem het bospad de heuvel op tot de driesprong bovenaan.


Top Zilverberg

#Top Zilverberg
Op een kaart uit 1756 staat de top van de Zilverberg al vermeld. De rechte laan die je ziet, staat al op die oude kaart. gelukkig is deze laan eind vorige eeuw hersteld. De rechte laan liep door over deze top en was versierd met cirkels van opgaande laanbomen (rondelen). De markantste lag op deze top. Vanaf dit punt kan de wandelaar helaas niet meer genieten van uitzicht over het lage eikenhakhout. De rechte lanen waren vooral nuttig voor de bereikbaarheid van de percelen voor bosbouw en de jacht. de rondelen, waren een soort rotonde voor de jachtkoetsen.

De rekenkamer- de toenmalige beheerorganisatie - van de Staten van Gelderland had de rondelen en de rechte lanen laten aanleggen. De Staten van Gelderland waren eigenaar van de bossen van de Zilverberg. In 1804- de Franse tijd onder Napoleon- werden kavels met bomen verkocht, onder meer uit de Zilverberg. Dat gebeurde om de hoge belastingen te betalen die de Franse overheid aan ons oplegde.

In 1923 -1924 bouwde een exploitatiemaatschappij (soort projectontwikkelaar) Huize Eekland. De eigenaar liet het bijna twee eeuwen oude rondeel van beuken bovenop de Zilverberg rooien. De bomen zouden te oud en te aftands zijn.




Route:

  • Sla rechts af op de driesprong bij de top.
  • Vervolg het pad de heuvel af tot de kruising.


Jonge aanplant

#Jonge aanplant
Soms wordt een bosperceel geheel gekapt en planten we nieuwe bomen. Dichte jonge boomaanplanten zijn een goede schuilplaats voor het ree.




Route:

  • Ga rechtdoor op de kruising de berkenlaan in.


Berkenlaan op Zilverberg

#Berkenlaan op Zilverberg
De Berkenlaan op de Zilverberg is een afscheiding tussen de percelen bosbouw en percelen met landbouw. Naarmate de lanen ouder, zoals de beuken langs de Italiaanseweg, zijn is de erfafscheidingen vaak ook ouder.




Route:

  • Loop door tot de provinciale weg (Utrechtseweg).
  • Steek iets verder links over bij de stoplichten.
  • Neem het fietspad het bos in.
  • Loop door tot het huis links.


De oude Tol

#De oude Tol
Is de oude tol een tolhuis aan de oude handelsweg tussen Ede en de Rijn?.




Route:

  • Vervolg het pad tot een scherpe knik naar rechts.
  • Loop ongeveer 20 meter door tot een bospad links.


Fietspad door het Wodanswoud

#Fietspad door het Wodanswoud
Aan de zuidoost kant het Landgoed Wodanswoud ligt dit fietspad. Aan de rand van het weiland kun je nog enkele bijzondere naaldbomen zien van het Landgoed. Landgoed Wodanswoud is voor publiek gesloten. Aan de noordwest kant zijn de aarden wallen nog te zien, die om het akkerland lagen. Vroeger dienden deze wildwallen om het wild buiten te houden.




Route:

  • Neem bij de haakse bocht in het fietspad, het pad schuin het bos in.
  • Loop door tot de asfaltweg (Wolfhezerweg).


Dansende eiken Wolfhezerweg

#Dansende eiken Wolfhezerweg
De dansende eiken markeren de Wolfhezerweg. De Wolfhezerweg is het verlengde van de Italiaanseweg. Deze weg werd in 1848 aangelegd door Baron van Brakell - heer van kasteel Doorwerth - om snel met de koets vanuit zijn kasteel aan de Rijn bij station Wolfheze te komen.

Hoe deze dansende eiken zijn ontstaan is onduidelijk. De weg is aangelegd langs oude scheibomen, die langs de perceelgrenzen aangeplant werden. Waarschijnlijk is daarna deels door bewuste snoei dit romantisch karakter van de dansende eiken met kromme overhangende takken ontstaan. weet iemand of deze eiken op de lijst van monumentale bomen staan?




Route:

  • Loop de Bilderberglaan in.


Hoek Boumeisterkamp

#Hoek Boumeisterkamp
Je staat bij een van de vier hoekpunten van een 450 jaar oude houtwal. De wal moest 10 morgen cultuurgrond beschermen tegen wild en vee dat in de bossen graasde. Een morgen is een oppervlaktemaat. De wal is nog goed te zien, ook op de recente kadasterkaart bij je route.

In 1568 kregen Johan Boumeister en Hendrick Herbers toestemming van de Koninklijke rentmeester van de Staten van Gelderland om 10 morgen heidevelden te ontginnen. Het land moest door een 'gesworen lantmeter' worden afgemeten. De afmetingen binnen de houtwal kloppen dan ook precies.

Dit type houtwal werd van de 14e tot in de 19e eeuw aangelegd. Toen het prikkeldraad werd uitgevonden raakten deze zandwallen met begroeiing als afscheiding in onbruik.




Route:

  • Sla rechts af bij de witte slagboom (Bilderbergbossen).
  • Het graspad loopt langs een 450 jaar oude houtwal.


Aarden wal langs oude route

#Aarden wal langs oude route
De verhoging langs het pad is een oude houtwal. Deze wal is door de Staten van Gelderland aangelegd langs de weg van Oosterbeek naar Wolfheze, in de tijd van Stadhouder-Koning Willem III.

Uit het Gelders archief blijkt dat de rekenmeester van de rekenkamer een bestek maakte. Nauwkeurig werd de maatvoering voor de houtwal beschreven, de sloot 1 meter (3,5 voet) diep en 1,80 meter breed (6 voet), de wal 3 voet en 2 duim hoog en beplant met eikenhout, beukenhout en sleedoorn. Ook de tijd dat het klaar moest stond in het bestek. Het werk werd vervolgens openbaar en in stukjes aanbesteed bij opbod en afslag. Boeren en arbeiders schreven in op een stukje. 1 Arbeider kon ongeveer 7,6 meter per dag aanleggen. De beloning was laag, maar wel een kans om in de winter voor brood op de plank te zorgen.

De Rekenkamer was in die tijd van de beheerorganisatie van de Staten van Gelderland.




Route:

  • Sla links af, het pad midden over de heide tot het bankje en de grafheuvel.


Heideveld Bilderberg

#Heideveld Bilderberg
Na een zomerbui ruik je de zoete heidehoning en zoemt de hele lucht van de honingbijen en hommels.

Heb je de grafheuvel opgemerkt? Het is een van de vele grafheuvels uit de steentijd die in dit gebied te vinden zijn.




Route:

  • Neem op de zes sprong het pad links van de meerstammige berk.
  • Sla rechts af omhoog bij het weitje.


Picknickhuisje op de Bilderberg

#Picknickhuisje op de Bilderberg
Op de Bilderberg staat een merkwaardig huisje, wat wij het picknickhuisje hebben genoemd.
Is het romantische huisje een toeristisch relict?




Route:

  • Sla links af.
  • Sla rechts af op de laan met het fietspad (Brede Laan).


Van Tienhovenlaan

#Van Tienhovenlaan
Je staat op de kruising van de Bredelaan en de Van Tienhovenlaan.
De Rotterdams bankier Van Tienhoven kocht in 1913 het landgoed De Bilderberg. Hij liet er een fraaie villa - nu Hotel Bilderberg Oosterbeek - bouwen. Van Tienhoven behoorde tot de succesvolle ondernemers en bankiers, die naar de Veluwezoom kwamen voor rust, natuur en cultuur.

Landschapsarchitect Voorhoeve mocht het landgoed omtoveren tot een buitenplaats met een tuin in Engelse landschapsstijl. Hij breidde ook het netwerk van lanen in de aangrenzende bossen sterk uit. Deze lanen zijn nog steeds na honderd jaar goed te zien.
De gemeente vindt het belangrijk dit historische patroon van lanen te bewaren en te onderhouden. Als er bomen van een laan sterven door ouderdom, worden deze bomen daarom in z'n geheel in een keer herplant.




Route:

  • Neem het bospad rechts van de witte paal.
  • Loop richting watertoren en neem het pad erlangs.


Watertoren Bilderberg

#Watertoren Bilderberg
Tot ongeveer 1940 moesten watertorens op hoge plekken de druk in de waterleidingen in de omgeving op peil houden. De toren met bouwjaar 1938 heeft een hoogte van 22,35 meter en een tankinhoud van 150 m3. Tegenwoordig wordt de waterdruk in de leidingen op peil gehouden met elektrische pompen.

De gemeente wilde het gebouw, dat nu geen openbaar nut meer heeft verkopen. De watertoren is een uitstekende verblijf voor vleermuizen in zomer en winter.
In 2011 hebben omwonenden de watertoren gekocht voor 10.000 Euro om dit monument en de vleermuizen veilig te stellen.
Zoals je ziet is de watertoren ook een goede plek voor zendmasten.




Route:

  • Vervolg het pad omlaag aan de overkant van de asfaltweg.
  • Steek de provinciale weg (Utrechtseweg) over.


Huizen langs de Utrechtseweg

#Huizen langs de Utrechtseweg
Verschillende huizen langs de Utrechtseweg hebben nog een rieten kap.
Grote huizen langs de grote uitvalswegen waren een gewilde plek om te wonen, zoals ook hier langs de Utrechtseweg. De huizen staan allemaal een eind van de weg af. Door de groene scheiding op de grens tussen twee huizen, bijvoorbeeld met rododendrons tot aan de weg, kan een voorbijganger elk huis apart bewonderen.
Huizen werden ook gebouwd om gezien te worden.




Route:

  • Sla rechts af na de stenen zuilen (Hoog Oorsprong), de klinkerweg (Italiaanseweg) in.
  • Loop door tot op een kruising van lanen.


Lanen kruising

#Lanen kruising
Kruising met veel verschillende lanen.

De bossen van oude landgoederen zoals van de Heerlijkheid Doorwerth werden doorsneden door wegen met bomen, de lanen. Dit was niet alleen gemakkelijk voor de bosbouw voor de afvoer van hout, maar ook de jagers konden zich te paard zo snel door de bossen verplaatsen achter het opgejaagde wild aan.




Route:

  • Vervolg de klinkerweg en loop door tot waar deze een bocht naar links maakt.


Inscripties op de beuken

#Inscripties op de beuken
Het hout van de dikke oude bomen in deze omgeving zijn vrijwel allemaal waardeloos, het is niet te gebruiken als timmerhout. Door de gevechten die hier in 1940-1945 en vooral in september 1944 plaatsvonden bij de Slag om Arnhem zijn er veel metaalscherven in het hout doorgedrongen. Metaalstukken maken dat het hout alleen gebruik kan worden als brandhout. Op deze boom is met enige fantasie een datum te lezen.




Route:

  • Loop een stukje verder tot bij de rij laanbomen.


Laan met beuken

#Laan met beuken
Karakteristiek voor de Italiaanseweg zijn de oude beuken. Zij vormden niet alleen de afscheiding van het grondgebied van Kasteel Doorwerth, grensbomen dus, maar zijn de natuurlijke cultuurhistorische monumenten langs deze bijzonder weg. Het is bijzonder dat juist de afgelopen 10 jaar veel beuken zijn doodgegaan. Weet iemand wat hier een oorzaak zou kunnen zijn, anders dan ouderdom? Verzwakte bomen worden door schimmels aangetast. Je ziet dan ook vaak paddenstoelen op de stam of aan de voet van de boom.




Route:

  • Vervolg de klinkerweg.


Boswachterswoning

#Boswachterswoning
Boswachterswoning op/van het voormalige Landgoed De Zilverberg. Opvallend zijn de donkergroene luiken met het witgele gestileerde bloem, het logo van het Geldersch Landschap. Het is een oud gebruik dat landeigenaren hun "logo" (kenmerk) op de luiken van de boerderijen op hun landgoed lieten schilderen. Volgens onze informatie is het een gestileerde bloem van een mispel. Is er enige informatie over dit huis beschikbaar bij het Geldersch Landschap? Welke rol speelde dit huis in de oorlog? Of werd het na de oorlog weer opgebouwd?




Route:

  • Vervolg de weg tot de kruising bij de poel (rechts).


Sprengkop Seelbeek

#Sprengkop Seelbeek
In het dal naast de Italiaanseweg ligt een poel, waar vrijwel altijd water in staat. Het is waarschijnlijk een sprengkop van de Seelbeek. Aan de steile randen is te zien dat mensen al jaren dieper graven om water in de poel te houden. Door dieper te graven worden nieuwe watervoerende lagen aangesneden. Het in de bodem verzamelde regenwater uit een gebied van ongeveer 1,5 -5 km rondom levert via niet doorlaatbare leemlagen water aan deze poel. Op meerdere plaatsen op de stuwwal kun je zulke gegraven sprengkoppen (poelen) vinden.
De helling boven de poel is archeologisch zeer interessant en daarom beschermd gebied.




Route:

  • Ga op de klinkerweg met je rug naar de poel toestaan Neem het zandpad dat links op 20 meter afstand van de poel bij de dode beuk het bos inloopt.


Glooiend landschap Hoog Oorsprong

#Glooiend landschap Hoog Oorsprong
Via de akker kijk je uit over het glooiende landschap van voormalig Landgoed Hoog Oorsprong. Op oude kaarten is dit altijd een landbouwenclave geweest, akkers omsloten door bossen. Juist deze afwisseling van dichte bossen, beken en open weilanden zijn heel goed bewaard gebleven in de gemeente Renkum, speciaal in het dorp Oosterbeek




Route:

  • Loop verder langs het bankje (links) tot de kruising.
  • Steek de kruising rechtdoor over en loop door tot je opnieuw op de hoek van een landbouwperceel staat.


Akkerranden

#Akkerranden
Akkerranden worden ingezaaid met een zeer rijk bloemenmengsel. Het bestaat uit zeker 25 soorten. door al deze verschillende soorten regelmatig in te zaaien, lokt dit veel insecten. Muizen en andere kleine knaagdieren vinden er voldoende voedsel. Roofvogels jagen de muizen.
Zo helpen we als mens de natuur een handje.




Route:

  • Loop tot de hoek van de akker.
  • Neem het pad met links de akker en rechts de bosrand.


Klimaatbomen Nuon

#Klimaatbomen Nuon
Deze zogenaamde klimaat bomen zijn door de Nuon geschonken.
Weet iemand enige achtergrond van dit promotie project voor groene stroom?




Route:

  • Vervolg het pad tot je het pad met fietspad iets voorbij de picknicktafel kruist.


Picknicktafel Hoog Oorsprong

#Picknicktafel Hoog Oorsprong
Waar je in de omgeving van Doorwerth nu zo af en toe op een grasveldje nog een verdwaalde picknicktafel ziet staan, was het vroeger een drukte van belang. Veel mensen uit Arnhem en omstreken kwamen op de fiets of met de tram voor een dagje uit bij de Westerbouwing of de Branding. Men nam zelf brood en limonade mee. Een picknickveldje met een ijscoman bood de mogelijkheid om in de schaduw of de zon bij te komen van de fietstocht.

De akkerranden achter de picknicktafel zijn ingezaaid met een mengsel van wel dertig verschillende soorten zaden. zoals boekweit, bladrammanas, wikke-soorten, kaasjeskruid, phacelia, korenbloem, komkommerkruid en diverse klavers. Insecten (bijen, hommels en zweefvliegen e.a.), vlinders en vogels en kleine zoogdieren vinden hier gevarieerd voedsel. De zaden worden ook gegeten door muizen, die op hun beurt door roofvogels en uilen gegeten worden. Pluk daarom geen bloemen!




Route:

  • Volg het fietspad in westelijke richting aan de linker hand een lariksbos.
  • Loop door tot aan de hoek van het fietspad.
  • Steek de asfaltweg over.
  • Loop het zandpad naar beneden tot op de T-splitsing aan de rand van de akkers.


Houtwal Heveadorp

#Houtwal Heveadorp
Deze aangelegde houtwal heeft een grote soortenrijkdom aan struiken. Door het grote aanbod aan bessen zie je hier vaak vogels. Ook de valk is hier vaak te zien.
In de houtwal zijn de volgende soorten te vinden, meidoorn, hazelaar, Butleija, Geldersche roos, kardinaalsmuts, kornoelje, sleedoorn, lijsterbes en rozen. Door de grote groei vanwege ook de bemesting vanuit de akkers staan de struiken nu erg dicht op elkaar, waardoor de soorten en vormenrijkdom nog niet zo goed tot zijn recht komt.
Landschappelijk maar ook historisch gezien, doet deze houtwal afbreuk aan de beslotenheid van deze open ruimte.




Route:

  • Sla rechts af en volg het pad langs de akker.
  • Loop door tot aan het tweede bankje aan je rechter hand.


Zuidhelling Heveadorp

#Zuidhelling Heveadorp
Zuidhelling, ideaal pad voor de eerste voorjaarswandeling of om nog even te genieten in een warm herfstzonnetje. Op deze zuidhellingen is het microklimaat gunstig voor de landbouw. Vroeger was hier in de omgeving veel tabaksteelt. Heeft iemand informatie over de tabaksteelt en de regionale sigarenfabrieken? Tabaksschuren zoals er nog een staat aan de Van Borsselenweg bij de Oorsprongbeek waren droogschuren, voor de met de hand geplukte tabaksbladeren. Glooiende akkers op een zuidhelling zijn vermoedelijk al vele eeuwen in gebruik getuige de wildwal, die wat verder op ligt.




Route:

  • Vervolg je weg tot de hoek van de akker.


Glooiing velden

#Glooiing velden
Vanaf dit punt is mooi te zien hoe glooiend het landschap rondom Heveadorp is. Deze hoogteverschillen zijn ontstaan doordat het ijs de zandpakketten, die hier aanwezig waren, voor zich uit opstuwde. Vandaar de naam stuwwal. Je bevindt je dus hier in een ijstijdlandschap, wat sindsdien vrijwel onveranderd is, ondanks de intensive bewoning door de mens. In dit deel ontbreken de beken. Op andere plekken zie je dat de beken dalen uitslijpen.




Route:

  • Loop vanaf de rand van de akker het paadje het bos in.
  • Loop ongeveer 10 meter door tot bij een greppel in het bos.


Oude Wildwal

#Oude Wildwal
Dat het landbouwveld even verderop al vele eeuwen in gebruik is, is te zien aan deze greppel. Deze greppel is onderdeel van een oude wildwal bedoeld om wild van de akker te weren. Naast een greppel werden struiken met doornen zoals Sleedoorn en Meidoorn gepoot om wild van de akker te weren. De struiken zijn verdwenen, maar de sporen van de wal en de greppel blijven in het landschap zichtbaar.




Route:

  • Vervolg je route over het pad.
  • Steek de weg (Van Der Molenallee) over.
  • Loop ongeveer 50 meter door tot je het Lariksbos aan je rechter hand ziet.


Lariksbos

#Lariksbos
Waar de meeste soorten naaldbomen hun naalden in de herfst en winter houden, kleurt de Lariks in de herfst geel en verliest zijn naalden. In het voorjaar loopt de Lariks weer uit met toefjes frisse lichtgroene naalden. Voor de rest is de Lariks een echte naaldboom. Wist je dat hij zelfs kleine kegeltjes (een soort dennenappeltjes) heeft? Kijk maar eens op de grond.




Route:

  • Vervolg je route over het pad.
  • Loop rechtdoor op de Y-splitsing tot bij de rand van de akker.


Oude vrijstaande den op akker

#Oude vrijstaande den op akker
Bij Wolfheze is in 2006 de 1000-jarige Den omgevallen. Bij meting bleek deze boom zo'n 400 jaar oud te zijn. Door de jaarringen te tellen uit een houtmonster kun je de leeftijd van een boom bepalen.

Nu is deze Grove Den op Zilverberg - Hoog Oorsprong ook in onze gemeente het oudst bekende exemplaar van Nederland. Deze Den is ongeveer 130 jaar. Omdat de boom vrij om de akker staat, is deze zo mooi breed uitgegroeid.




Route:

  • Draai om en loop het bos weer in. Op de Y-splitsing rechts aanhouden.
  • Steek de Italiaanseweg over en neem het paadje het bos uit.
  • Steek de weg (Kerklaan) over en loop over het pleintje tot voor de kerk.


Katholieke Kerk

#Katholieke Kerk
De kerk heeft prachtige gebrandschilderde ramen. Deze Katholieke kerk heeft als enige kerk van Nederland een Davidster in de voor- en achtergevel.
Ooit is deze kerk gebouwd om Doorwerth een woonkern te geven, zo lijkt het. Aan de overzijde van de rotonde ligt de Katholieke begraafplaats.

Op het kerkplein is het monument met de namen van de oorlogsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog uit Doorwerth en Heveadorp te vinden.


#Detailkaart
SVG Image


#W3C
Deze pagina voldoet aan de volgende internet standarden van het W3 Consortium (W3C).

W3C valid W3C valid W3C valid



#Ga ook eens naar


    Stichting MaakJeRoute © Copyright 2016, Stichting MaakJeRoute.
Alweer een product van de Stichting MaakJeRoute.
  Je bent momenteel niet ingelogd.
Volg ons op Twitter of meld je aan voor onze nieuwsbrief.
   
 
Onze sponsoren:


 
 
 
Onze project partners:

 
 
Provincie Gelderland

Gemeente Renkum

Dorpsplatform Doorwerth

Bureau voor toerisme deVeluwe.nl