#

Wandelen in Doorwerth

 
 

 
 
 
#

Wandelroute : Wandelroute eikenhakhout








#Wandelroute in het kort
Het clusterplan van Doorwerth, dat bijzonder is voor Nederland, is een uitbreiding uit de jaren 70 in de bossen van het voormalig Landgoed De Zilverberg.
De stedenbouwkundige opzet van het Clusterplan met woningen gescheiden door brede groenstroken, waarbij de tuin en de perceelgrens geleidelijk overgaat in het bos, dat principe is ook bij de gebouwen van de overheid, zoals deze scholen toegepast. De school lag vrij in het bos, oorspronkelijk zonder hekken.
Je loopt door de vervallen tuin van Huize Eekland, met oude taxussen, kastanjes en bijzondere naaldbomen.
De Cardanusbossen met veel eikenhakhout omringen het dorp Doorwerth.
Het Clusterplan van Doorwerth bestaat uit veertien pleintjes met zes verschillende typen woningen. Tijdens de wandeling leer je de verschillende typen kennen.
De stedenbouwkundige opzet van Doorwerth uit de jaren '70 voorzag in een dorp met veel groen tussen de huizen, met langs de rand van het dorp flats.
Wandelroute: Wandelroute eikenhakhout
Latitude: 51.9795114278549 Longitude: 5.79526285773702

Slideshow

#Overzichtskaartje
SVG Image

#Samenvatting
Beginpunt: Winkelcentrum Doorwerth
Eindpunt: Winkelcentrum Doorwerth
Lengte: 9,4 (km)
Aantal bezienswaardigheden: 58
 

Parkeren:

Openbaar vervoer:

Horeca:

Links:




Winkelcentrum Doorwerth

#Winkelcentrum Doorwerth
Het winkelcentrum van Doorwerth is naar verhouding van het aantal inwoners groot. Het Jaap Plug plein is bedoeld als een overdekt dorpscentrum. De winkels zijn gelegen rondom dit overdekte dorpsplein en daarom van binnen uit toegankelijk. Dit principe werd in de jaren zeventig vaker toegepast. Jaap Plug (overleden 2008) was een zeer actieve, creatieve ondernemer en heeft veel voor de winkeliersvereniging betekend.




Route:

  • Loop tussen de hekken door langs de basisschool de parkeerplaats af.
  • Loop rechtdoor op de kruising van paden.
  • Loop verder tot voor de gymzaal.


Gymzaal Doorwerth

#Gymzaal Doorwerth
De gemeente Renkum wilde de in mei 2006 afgebrande gymzaal in het dorpsbos herbouwen. Dit bleek in februari 2007. Daarna is zwaar gestreden door omwonenden en vele andere dorpsbewoners die niet begrepen waarom de gymzaal in het bos moest komen en niet op de oude plek. In de zomer van 2008 is de gymzaal weer op de oude plek herbouwd. De rust keerde terug in het dorp. Filmmaker Arno Kranenborg maakte er de documentaire 'Tussen de bomen' over. Uitgezonden bij NCRV document op 23 maart 2009.

In deze kleine gymzaal van Doorwerth zijn diverse sportverenigingen van Doorwerth actief, zoals dans- en balletschool MGdance. Voor kleuters tot en met 65-plus, is een divers aanbod van algemene vorming, Break Dance tot klassiek ballet.




Route:

  • Loop tussen de hekken door.
  • Sla links af op de T-splitsing.
  • Sla nog eens links af en loop het pleintje op.
  • Loop verder richting de uitgang van het pleintje tot bij huisnummer 2.


Eerste steen Clusterwoningen

#Eerste steen Clusterwoningen
Verscholen tussen het groen, in de zijmuur van nummer 2 is de eerste steen van het Clusterplan te vinden. Met enig zoeken is deze vanaf de openbare weg te zien. De eerste steen werd begin jaren '70 gelegd toen de bouw van dit eerste pleintje met Clusterwoningen startte.




Route:

  • Loop het pleintje af en sla rechts af op het klinkerpaadje.
  • Volg het klinkerpaadje tot het volgende pleintje en sla hier rechts af.
  • Loop het pleintje op en verlaat het pleintje links achter in de hoek.
  • Volg het paadje de groenstrook in en ga rechtdoor op de kruising.
  • Loop het pleintje op naar het paadje links achter in de hoek.


Veranderingen Clusterpleinen

#Veranderingen Clusterpleinen
Na 30 jaar Clusterplan veranderen eigenaren in de loop van die tijd af en toe het een en ander aan de buitenzijde van hun huis. Bijvoorbeeld door de carport bij de voortuin te betrekken. Dit heeft natuurlijk wel gevolgen voor het algemene beeld van de Clusterwoningen. Vaak zijn deze kleine veranderingen niet storend, maar soms verandert daardoor niet alleen het aanzien, maar ook de sfeer van een pleintje.




Route:

  • Loop het pleintje af richting de uitgang.
  • Steek de weg (Bachlaan) over en neem het asfaltpaadje.
  • Sla rechts af op de kruising van asfaltpaadjes.
  • Op de volgende kruising links af.
  • Loop tot de T-splitsing met het schoolplein.


Scholen in het dorpsbos.

#Scholen in het dorpsbos.
Naast de basisschool de Dorendal en de gymzaal is er nu sinds enkele jaren een locatie voor de naschoolse opvang. Zo centraal en prachtig in het bos gelegen is het een unieke plek om kinderen op natuurlijke wijze met de natuur kennis te laten maken. De scholen van Doorwerth liggen allemaal dicht bij het centrum van het dorp. Ze zijn een ontmoetingsplek voor de jonge gezinnen. Het is bekend dat kinderen die veel buiten spelen, minder last hebben van zwaarlijvigheid. Het is fijn voor iedereen scholen in het dorpsbos te hebben.




Route:

  • Volg het asfaltpaadje tot de kruising en de parkeerplaats.


Bosranden en groenstroken

#Bosranden en groenstroken
De clusterwoningen zijn gebouwd op het Landgoed de Zilverberg. Het oorspronkelijke eikenhakhout van het landgoed is na ruim 40 jaar nog steeds aanwezig tussen de clusterwoningen.
De groenstroken vormen samen een aaneengesloten bosgebied. In de restanten van dit eikenhakhout tussen de huizen is de biodiversiteit groot. Veel beesten en beestjes, planten en ander spul leven hier. Zij kunnen namelijk via de groenstroken van het ene gebied naar het andere lopen. Als je goed oplet, kun je in de groenstroken allerlei bosvogeltjes zien, zoals: specht, koolmees, pimpelmees, boomklever, boomkruiper, merel, zanglijster, bosuil. Ook eekhoorntjes, padden en egeltjes worden juist vanwege deze groenstroken tot midden in ons dorp gezien.




Route:

  • Houdt links aan, neem het fietspad.
  • Steek het plein over.
  • Neem het pad tussen de huizen omhoog aan de overkant van het plein.
  • Loop door tot op de parkeerplaats.


Clusterplein Dalweg

#Clusterplein Dalweg
De wandelingen door Doorwerth besteden ook aandacht aan architectuur en stedenbouwkundige planning.
Merkt je de verschillen in sfeer tussen de verschillende pleinen. In de jaren zeventig, toen dit project opgeleverd werd, waren ze echt allemaal gelijk van sfeer. Bewoners veranderen iets aan de buitenzijde van hun huis of tuin en .......daarmee verandert ook de sfeer. Kijk eens wat het effect op jou zelf is als de carport afgesloten is of in een ander geval verdwenen is.
Hoe belangrijk is het voor jouw dat deze veranderingen in een plan sluipen voor jouw woongenot?.




Route:

  • Sla op het tweede clusterplein rechts af.
  • Verlaat het plein bij het smalle paadje.
  • Sla links af op de T-splitsing.


Afkoppelen hemelwater

#Afkoppelen hemelwater
In de straat zie je roosters waarin het regenwater wordt afgevoerd naar de diepe kuil achter het hek aan de overkant van de weg. Daar zakt het de grond in.
Bij stortbuien staat de straat soms even blank en is het water een belevenis. Het water uit de Gelderse stuwwallen staat al jaren bekend om zijn goede kwaliteit. Vandaar dat hier van oudsher veel papier industrie te vinden is. Om te voorkomen dat de grondwaterstand teveel daalt en de riolering bij hevige buien overbelast raakt wordt het regenwater van de bestrating nu teruggeleid naar de natuur.




Route:

  • Steek de straat over (Kerklaan).
  • Loop rechtdoor het bos in.
  • Neem het rechter pad.
  • Loop ongeveer 25 meter door.


Water overstort

#Water overstort
Het wonen in een gebied met hoogte verschillen is prachtig, maar als het een keer stortregent, komen grote waterstromen vanaf de kern van Doorwerth, via de Richtersweg naar de Dalweg. Op het laagste punt van de Dalweg zijn er daarom grote roosters aangebracht om deze onverwacht grote hoeveelheden water weer terug te leiden naar het bos, de overstort staat op dat moment dan ook vol. Vroeger werd het regenwater met het huishoudelijk afvalwater in het riool afgevoerd. Het riool stroomde dan over. Gescheiden waterstromen hebben zo veel voordelen. De bomen krijgen al het regenwater, waar ze hier op de zandgrond veel behoefte aan hebben.




Route:

  • Vervolg het pad.
  • Sla rechts af voor het begin van de beukenlaan.
  • Ga met de bocht mee naar links en loop nog ongeveer 75 meter door.


Rooien vogelkers

#Rooien vogelkers
Amerikaanse vogelkers, Prunus serotina, is een plaag in de bossen. Omstreeks 1900 werd deze soort uit Noord-Amerika aangeplant in onze naaldbossen, om ervoor te zorgen dat de naaldbomen snel de lucht in groeiden. In het voorjaar hebben de struiken prachtige witte trossen bloemen. In het najaar dragen ze zwarte bessen. Vogels zorgen voor de verspreiding van de soort. Het terugdringen van geïmporteerde soorten is verplicht sinds de invoering van de EU-habitat richtlijn




Route:

  • Loop een klein stukje verder.


Lanen op de Zilverberg

#Lanen op de Zilverberg
Wil je weten hoeveel hondenbezitters en in Doorwerth wonen, dan wandel dit laantje maar eens op en neer. Je komt altijd mensen tegen die hun hond uitlaten, of net uitgelaten hebben. Dit laantje was een van de toegangswegen naar Huize Eekland op de Zilverberg. De ondergroei van Krentenboompjes is in april een prachtig gezicht, de bruine tinten van de frisse blaadjes met de trossen teer witte bloemen van deze krentenboompjes. De vogelkers is enige jaren geleden verwijderd.




Route:

  • Volg het pad tot aan de zuilen.


Toegangshek Huize Eekland

#Toegangshek Huize Eekland
De palen aan weerszijden van het pad zijn restanten van het toegangshek tot Huize Eekland, het landhuis van landgoed de Zilverberg. Achter het hek zie je de restanten van de tuin van het landhuis.

De familie van Rietschoten kocht in 1916 landgoed de Zilverberg voor 100.000 gulden. Ze waren rijk geworden door zeeschepen van technische uitrusting te voorzien. Veel landgoederen op de Veluwezoom kwamen vanaf 1850 in bezit van mensen uit het Westen van het land. De families waren rijk geworden met handel en industrie of als planter in de koloniën. De landgoederen waren vaak zomerverblijven.




Route:

  • Sla vrijwel direct na de zuilen links af.
  • Loop tussen de sparretjes door tot de open plek.


Tuin Huize Eekland

#Tuin Huize Eekland
Op deze plek was tot voor de oorlog het huis en de tuin van Huize Eekland te vinden. Het groepje van vijf kastanje bomen, de vele taxus, hulst, acacia's en exotische naaldbomen herinneren hier nog aan. Verderop in de bosrand staat een groepje van vijf esdoorns die op dezelfde hoogte vertakt zijn als de kastanjes. Vermoedelijk was dit onderdeel van de tuinaanleg. Groepen Tamme Kastanjes zijn in korte tijd - bijna - verdwenen door een virusinfectie.




Route:

  • Vervolg het pad tussen de thuja en de taxus tot de volgende open plek.


Huize Eekland

#Huize Eekland
Je staat op de plek waar tot voor de oorlog Huize Eekland stond. Eek is een oud woord voor eik. Huize Eekland was het landhuis van Landgoed De Zilverberg. Een groot deel van het dorp Doorwerth is gebouwd in de voormalige eikenhakhoutbossen van dit landgoed. Die bomen zie je nog steeds tussen de huizen tot midden in het dorp. Die bomen behoren eigenlijk tot een heel oud bos, omdat stobben heel oud kunnen zijn. Soms meer dan 200 jaar.

De houtopbrengst van de hakhoutbossen was een vaste bron van inkomsten voor de eigenaren van dit landgoed.

Bij Huize Eekland hoorde een tuin en oprijlanen met een toegangshek. De tuin is aangelegd door Samuel Voorhoeve, een landschapsarchitect die veel landgoederen op de Veluwezoom heeft ontworpen en aangelegd.




Route:

  • Loop vanaf de open plek een klein paadje tussen de sparren door (links van het bankje).
  • Sla bij het brede pad links af.
  • Sla na ongeveer 20 meter rechts af een klein pad in.
  • Loop door tot je op een breed pad uitkomt, sla rechts af en loop ongeveer 10 meter omhoog tot een paadje naar links.


Adelaarsvarens

#Adelaarsvarens
Adelaarsvarens staan overal om je heen. In het voorjaar komen de jonge lichtgroene scheuten de grond uit. In de zomer vormen de varens een gesloten dek. En in de winter zijn de afgestorven varens nog steeds goed herkenbaar.

Zie je adelaarsvarens, dan weet je zeker dat op die plek al lang bos is. Zeker meer dan honderd jaar. Adelaarsvaren verspreidt zich vooral door de wortelstokken, waaruit weer nieuwe varens groeien. In de wortelstokken zit het reservevoedsel opgeslagen, zodat er elk voorjaar weer nieuwe takken boven de grond kunnen komen. Het duurt jaren voordat een heel bosperceel een gesloten ondergroei van varens heeft. Het kan dus slechts een plant zijn. De bosbouwer, die gekapte bomen uit het bos sleept, brengt soms stukken van de wortelstok van deze varens naar andere percelen over waar ze weer verder kunnen groeien.
De jonge scheuten in het voorjaar zijn een geliefde groente in de Chinese keuken. Maar pas op!, ze zijn ook giftig. Ze schijnen leverkanker te veroorzaken.




Route:

  • Neem het kleine paadje naar links.
  • Neem het eerste pad links af.


Cardanusbossen met bosbessen

#Cardanusbossen met bosbessen
De bosbessen doen het goed in de schaduw van de eiken. In juli zijn ze rijp. Helaas is er veel concurrentie van vogels en andere tweevoeters.

Let eens op de kleine gele bloemen langs het pad in juni. Deze plant met de naam Hengel haalt met zijn wortels voedingsstoffen van andere planten zoals grassen en eiken. Het is dus een half parasiet. De zaden worden verzameld door Mieren, omdat er een lekker zoet puntje zit. Deze mieren zorgen zo voor de verspreiding van de Hengel.




Route:

  • Sla bij de asfaltweg links af (Kerklaan) tot voor de Stayokay.


Stayokay Doorwerth gesloten

#Stayokay Doorwerth gesloten
De Stayokay was een gezellig low-budget hotel op een prachtige locatie. Per 1 juli 2015 is de Stayokay Doorwerth gesloten. Jammer.




Route:

  • Neem het pad (Cardanusbossen) rechts van het lage hek van de Stayokay.
  • Sla op de T-splitsing rechts af.


Loopgraven

#Loopgraven
De langwerpige geul, die je ziet is een restant van een loopgravencomplex van de Duitsers. Dit complex werd pas na de slag om Arnhem in september 1944 aangelegd. De Duitsers vreesden namelijk een tweede aanval van de Geallieerden vanuit de al bevrijde Betuwe.
Nederlandse burgers, die bij razzia's waren opgepakt, moesten deze loopgraven uitgraven. Dit complex is voor zover bekend - een van de beter bewaard gebleven restanten in de gemeente Renkum.




Route:

  • Volg het pad rechtdoor bij de driesprong vlak na de loopgraaf.
  • Sla bij de volgende driesprong links af naar de top en vervolg het pad de heuvel af.
  • Loop rechtdoor tot de volgende driesprong.


Dorenweerd College

#Dorenweerd College
Het Dorenweerd College is een scholengemeenschap voor middelbaar onderwijs met VMBO, HAVO, VWO en sinds 2010 ook tweetalig VWO waarbij de lessen grotendeels in het Engels worden gegeven.
Consequent in aandacht en kwaliteit is het motto van het Dorenweerd College. De school telt meer dan 1000 leerlingen. Door de kleinschaligheid weten de leerlingen zich als persoon gekend, ze krijgen alle aandacht. Veel scholieren uit de dorpen uit de omgeving bezoeken met veel plezier deze school.




Route:

  • Volg op de driesprong het brede pad verder tot de volgende driesprong.


Cardanusbossen

#Cardanusbossen
Om je heen zie je een bos van spaartelgen. Vroeger was dit bos hakhout. Bij hakhoutcultuur worden de bomen onderaan bij de grond afgezaagd. Op de afgezaagde stam of stobbe groeien dan meerdere nieuwe scheuten (de telgen). Deze telgen kunnen na enige tijd (10-20 jaar) weer worden gekapt (afgezet). Het hout werd als brandhout gebruikt en de bast voor looizuur om leer te looien

Toen begin twintigste eeuw brandhout minder nodig was, en looizuur chemisch werd samengesteld, liet men maar één telg - de spaartelg - staan en uitgroeien tot een opgaande boom of overstaander. Deze meerstammigheid is daarom een zeldzaam verschijnsel, wat je hier nog kunt zien. Als je goed kijkt zie je nog steeds de resten van een dikke oude stobbe onderaan en daarop een dunnere boom. Die stobbe is dus veel ouder, dan de boom die er nu op groeit.




Route:

  • Volg het bospad in zuidelijke richting.
  • Loop door tot vlak voor de stoep.


Afkoppelen hemelwater

#Afkoppelen hemelwater
De Dalweg heet de Dalweg omdat de weg deel uitmaakt van een oud beekdal.

Het regenwater stroomt tegenwoordig over de weg naar de wadi's in het bos. Daar zinkt het de bosbodem in. Zo voeren de diepere lagen in het oude beekdal weer meer water en de verdroging van de bossen wordt tegengegaan.

Voorheen werd het water via de rioolputjes langs de kant van de weg afgevoerd naar de rioolwaterzuivering. Doordat nu minder water gezuiverd hoeft te worden, worden behoorlijk wat kosten bespaard.




Route:

  • Sla op de stoep links af en volg deze langs de Dalweg.
  • Sla bij het eerste clusterpleintje aan de rechter hand rechts af.
  • Loop aan het einde van het pleintje het trapje omhoog.
  • Loop op de T-splitsing van asfaltpaadjes rechtdoor, opnieuw een trapje omhoog.
  • Houd op het pleintje rechts aan en loop naar de rechterachterhoek.


Types Clusterwoningen

#Types Clusterwoningen
Het Clusterplan van Doorwerth bestaat uit veertien pleintjes. In het ontwerp is rekening gehouden met de hoogteverschillen. Dit geeft samen met het combineren van zes verschillende types woningen een speels effect met de achterliggende bomen.
Type 1 en 2 bestaan uit twee woonlagen en verschillen o.a. in de plaatsing van het balkon. Type 3 en 4 bestaan uit twee en een halve woonlaag. De achtertuin ligt lager en de tuindeur zit niet in de woonkamer maar aan de slaapkamers. Aan de voorkant zijn deze woningen te onderscheiden door de lange trap naar de voordeur. Type 5 en 6 bestaan uit drie woonlagen, met een inpandige garage en de keuken en woonkamer op de eerste verdieping. Kun jij ze op dit pleintje herkennen?




Route:

  • Verlaat het pleintje via het asfaltpaadje in de rechterachterhoek.
  • Loop door tot op de splitsing van asfaltpaadjes.


Groenstroken tussen de huizen

#Groenstroken tussen de huizen
In de jaren 70 is er gekozen voor het wonen in het dorpsbos van Doorwerth, in het aanwezige lage meerstammige eikenhakhout. Het resultaat zijn de groenstroken, die gezamenlijk eigendom zijn van de bewoners. De oorspronkelijke tuin van elke woning bestaat uit een groot terras van vier meter, aansluitend een strook van 10 meter eigen tuin, die daarna een natuurlijke overgang naar de groenstroken zou moeten vormen, zo was het oorspronkelijke ontwerp. Bij sommige huizen kun je dit nog steeds zien.




Route:

  • Volg het paadje de groenstrook in en steek de kruising recht over.
  • Sla linksaf het clusterpleintje op.
  • Houd op het pleintje rechts aan en loop naar de uitgang.
  • Steek de weg (Beethovenlaan) over en loop de inrit van de flat in.
  • Loop richting de flat.


Flats Beethovenlaan

#Flats Beethovenlaan
Hoewel oorspronkelijk het stedenbouwkundig plan was dat er hier hoogbouw in Doorwerth zou komen, heeft vooral de actie van de dorpsbewoners ervoor gezorgd dat er slechts een beperkt aantal flats is gebouwd. Als afsluiting van het uitbreidingsplan van het centrum van Doorwerth uit de jaren '70 werden aan de rand ervan een aantal flats gebouwd, zoals deze aan de Beethovenlaan. Als straatnamen voor het uitbreidingsplan werden namen van beroemde en minder beroemde componisten gekozen.




Route:

  • Loop langs de flat op naar de achterkant.
  • Volg het pad en steek de weg (Kasteelweg) over.
  • Volg het pad het bos in.
  • Op de kruising van bospaden rechtdoor.
  • Loop door tot de kruising met het fietspad.


N.A.P. 33,3 meter

#N.A.P. 33,3 meter
Het Normaal Amsterdamse Peil (N.A.P.) geeft de hoogte aan boven het water op zeeniveau.

In 1818 werd het Amsterdams Peil (AP) als vergelijkingsvlak voorgeschreven. In 1829 werd het AP voorgeschreven nulpunt voor alle peilschalen in Nederland. Na de eerste uitgevoerde nauwkeurigheidswaterpassing (1875-1885) werd de naam Normaal Amsterdams Peil, N.A.P. ingevoerd. De verantwoordelijkheid voor de instandhouding van het N.A.P.-net in Nederland is opgedragen aan de Rijkswaterstaat (RWS). In België ligt het Nulpunt 2 meter lager. In het openbare gedeelte van het Nieuwe Stadhuis te Amsterdam kun je de peilbuis van het N.A.P. zien. Deze hoogtemaat geldt sinds de Napoleontische tijd voor een deel van Europa als vergelijkingsvlak voor de hoogte.
Deze "top" is een van de natuurlijke hoogtes in het stuwwallandschap rondom Doorwerth en is 33,3 meter boven N.A.P.




Route:

  • Volg het fietspad in noordelijke richting.
  • Loop door tot het eerste bospad links, neem dit bospad.
  • Neem het kleine paadje dat rechts het bos in loopt.


Lariksbos

#Lariksbos
Lariksen kleuren in de late herfst enkele weken prachtig geel. Ze verliezen daarna elk jaar al hun naalden. In het voorjaar zijn de bundels fris groene naalden een van de minder opvallende voorjaarsboden. Maar als je erop let kun je twee weken genieten van het ijle groen. Op deze plek staan veel van dit soort bomen.




Route:

  • Loop het paadje uit tot je bij een weg (Ridder Robertlaan) komt.
  • Sla links af en loop door tot de kruising (Van Aldenburglaan).


Ridder Robertlaan

#Ridder Robertlaan
De huizen langs deze route behoren tot een naoorlogs uitbreidingsplan van het dorp Doorwerth. De percelen zijn ruim en je ziet een grote variatie aan huizen. In enkele gevallen sloopt men de oude villa en bouwt een huis naar eigen smaak. Op deze wijze ontstaat er een grote variatie aan stijlen, waarbij de welstandscommissie een zware taak heeft de inpassing van de ingediende bouwplannen te wegen t.o.v. van de oorspronkelijke stedenbouwkundige opzet.




Route:

  • Neem de Aldenburglaan in noordelijke richting en loop door tot de Utrechtseweg.
  • Steek de Utrechtseweg over en loop rechtdoor het bos in.


Huize Mooiland

#Huize Mooiland
Oorspronkelijk was Huize Mooiland het eigendom van de Doopsgezinde Gemeente. Het huis heeft enkele zeer fraaie glas-in-lood ramen. Veel senioren hebben hier met heel veel genoegen de laatste jaren van hun leven gewoond.
Het verzorgingshuis is nu eigendom van Vilente. Het huis voldoet helaas niet meer aan de tegenwoordige eisen voor bewoning. De bewoners zijn overgeplaatst naar de Sonnenberg te Oosterbeek. Nu wordt er gezocht naar een nieuwe bestemming voor dit historisch zeer fraaie pand.




Route:

  • Loop door tot op de heide.
  • Sla hier links af.
  • Sla rechts af een paadje in.
  • Loop door tot bij het klaphek aan je linker hand.


Doorwerthse heide

#Doorwerthse heide
Op de Westpunt van de Doorwerthse heide was er van oudsher een doorwaadbare plaats in de Heelsumse en Wolfhezerbeek. De doorgaande weg voor postkoetsen en vrachtvervoer met paard en wagen of ossenkar ging vanaf Ede hierlangs en via de Dalweg naar Heveadorp aan de Rijnoever. Bij Heveadorp is de helling vanaf de stuwwal door de Seelbeek uitgesleten en zo begaanbaar voor verkeer.
Op oude kaarten zijn deze handelswegen (Hessenwegen) ingetekend. Ook op luchtfoto's zijn deze karrensporen vaak nog duidelijk te zien.




Route:

  • Volg het pad onderlangs de helling.
  • Vlak na de T-splitsing zie je rechts een bosbessenveld.


Bosbessen veld

#Bosbessen veld
Naast de weg ligt op de helling een veld met bosbessen. Rode bosbessen - ook wel vossenbessen - en blauwe bosbessen staan hier door elkaar.
De eetbare zoete blauwe bosbessen zijn rijp in juli. In de herfst verliezen de planten hun blad. Wat overblijft, zijn de groene takjes, die de hele winter door te zien zijn.
De rode bosbessen zijn rijp in de herfst en ook eetbaar. Vanwege de wrange smaak liever niet rauw, maar bijvoorbeeld als compôte bij wildgerechten.
De rode bosbes heeft ook 's winters blad. De blaadjes zijn leerachtig.




Route:

  • Vervolg het hoofdpad onderlangs de helling.
  • Links zie je twee gegraven zijtakken van de Wolfhezerbeek.


Sprengkop Heelsumsebeek

#Sprengkop Heelsumsebeek
Deze beekloop of spreng is in het verleden gegraven voor extra water voor de papiermolens stroomafwaarts. Zij hadden schoon water nodig voor het papier scheppen, maar ook was via een waterrad water nodig voor de aandrijving van de machines.
Hier bij het gegraven gat in de helling van de heuvel doorsnijdt deze de watervoerende leemlagen aan. Leemlagen laten het water niet door, zodat zich hier het regenwater uit het omringende gebied verzameld. Er komt nog steeds een vrij constante stroom water uit de bron. Het trapvormige beektalud geeft aan dat het uitgraven in verschillende fases is gebeurd. De behoefte aan water stroomafwaarts nam voortdurend toe. Door de beek te verdiepen werd de toevoer van water voor de papiermolens zeker gesteld.




Route:

  • Loop door tot op het kruispunt bij het bruggetje.


Bruggetje Wolfhezerheide

#Bruggetje Wolfhezerheide
Midden op de Wolfhezerheide heb je prachtig uitzicht over de heide.
Hier op de heide kunnen de alleenstaande bomen vrij uitgroeien. Ze krijgen dan zonder belemmering van licht en soortgenoten een eigen vorm. Let eens op de verschillen in boomvorm van Berken en Eiken.

Achter de bomenrij zie je de Koningsheuvel. Een grafheuvel uit de bronstijd.

In het water zie je in het voorjaar vaak massaal Juncus bulbosus groeien. De beek kleurt er in die tijd rood van.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het smalle paadje door de heide dat de heuvel omhoog loopt.
  • Loop door tot je een aantal conifeer achtige naaldbomen ziet staan.


Jeneverbessen op de heide

#Jeneverbessen op de heide
De jeneverbes met z'n karakteristieke silhouet heeft in al zijn delen, hout en naalden als ook inde vruchten, aromatische oliën. De donkerblauwe bessen worden in de keuken gebruikt in bijv. in zuurkool. Maar ook de smaakloze alcohol uit granen werd een smaakje gegeven met deze bessen. Gin, en ook de naam Genever (nu Jenever) komt hier vandaan. Extracten van de jeneverbes hebben een geneeskrachtige werking.

In Nederland komt de jeneverbes bijna alleen nog voor op stuifzand met volwassen exemplaren. Zelden zie je jonge planten. De zaden hebben volgens het meest recente onderzoek, (2012) bepaalde bodemschimmels nodig om te kiemen. Dit kan verklaren waarom kiemplanten hier vrij zeldzaam. De jeneverbes staat op de Rode lijst, de lijst van beschermde planten. Hij mag niet gekapt worden en om schade door vee te voorkomen staat er vaak een hekje omheen.




Route:

  • Loop door tot je links van het pad een aantal berken ziet staan en je schuin naar achteren een prachtig zicht op het dal van de Heelsumse beek hebt.


Heelsums Beekdal

#Heelsums Beekdal
De Heelsumsebeek was vroeger een breed zijdal van de Rijn met veel meer water dan nu. De beek ligt diep en het dal is breed.
Aan het einde van de laatste ijstijd was de Heelsumsebeek een rivier, die de stuwwal doorsneed bij de Noordberg.
Op reliëfkaarten zijn twee oude zijarmen stroomopwaarts goed te zien. Een zijrivier komt van De Hoge Veluwe. De andere volgt het dal waarin nu de A50 ligt en had de bron bij het vliegveld Terlet.




Route:

  • Loop door tot het pad langs de bosrand loopt (links van het pad) en je aan de rechter kant een mooi uitzicht over de heide hebt.


Uitzicht over de Wolfhezerheide

#Uitzicht over de Wolfhezerheide
Vanaf dit punt heb je een mooi vergezicht over de Wolfhezerheide, vooral als eind augustus de heide bloeit, is dit een prachtig landschap. Grote grazers zorgen ervoor dat de heide open blijft en kleine loofboompjes, zoals jonge berkjes geen kans krijgen.




Route:

  • Loop door tot het smalle paadje door de heide een breed pad kruist bij een stel dikke eiken.


Wolfhezerheide

#Wolfhezerheide
Hier sta je midden op de Wolfhezerheide. Kijk een wat een prachtige wolkenhemel rondom. Verschillende bomen zijn prachtig uitgegroeid, dat komt omdat ze in het vrije veld staan. Aan de onderzijde zijn ze kaal tot de reikhoogte van de koeien en paarden. Zij lusten vooral in het voorjaar wel een groen blaadje. Bomen op terreinen die intensief begraasd worden, zijn aan de onderkant kaal. Je kunt eronder door kijken.




Route:

  • Volg het pad over de heide in de richting van de punt van de blauwe driehoek op de steen.


Greppels Wolfhezerheide

#Greppels Wolfhezerheide
Deze greppels in de Wolfhezerheide hebben ooit gediend als versterking van de nederzetting Oud Wolfheze. Op de plaatsen waar de weg door de nederzetting liep was de wal doorbroken. Hier konden karrenvrachten en reizigers gecontroleerd worden of werd tol geheven. De karrensporen verplaatsten zich in de loop van de tijd door de heide omdat als ze te diep uitsleten een nieuwe route gebruikt werd. Naar openingen in de versterkte wal toe vind je dan ook waaiers van oude karrensporen.




Route:

  • Vervolg het pad tot het einde van de heide.


Uitzicht over de Wolfhezerheide

#Uitzicht over de Wolfhezerheide
Uitzicht vanaf de Oostpunt van de Wolfhezerheide. Let eens op de mooi uitgegroeide bomen.




Route:

  • Loop door het hek en volg het pad rechtdoor tot bij een kruising.
  • Ga hier rechts af en loop door de Berkenopslag.
  • Houdt bij de T-splitsing links aan.
  • Loop door tot op het fietspad.


Fietspad door het Wodanswoud

#Fietspad door het Wodanswoud
Aan de zuidoost kant het Landgoed Wodanswoud ligt dit fietspad. Aan de rand van het weiland kun je nog enkele bijzondere naaldbomen zien van het Landgoed. Landgoed Wodanswoud is voor publiek gesloten. Aan de noordwest kant zijn de aarden wallen nog te zien, die om het akkerland lagen. Vroeger dienden deze wildwallen om het wild buiten te houden.




Route:

  • Volg het fietspad dat een haakse knik naar links maakt.
  • Loop door tot het huis rechts.


De oude Tol

#De oude Tol
Is de oude tol een tolhuis aan de oude handelsweg tussen Ede en de Rijn?.




Route:

  • Vervolg het pad tot de provinciale weg (Utrechtseweg).
  • Steek bij het voetgangerslicht over.
  • Sla aan de overkant links af (fietspad Utrechtseweg).
  • Sla na ongeveer 100 meter rechts af het bospad in (Hoog Oorsprong en Zilverberg).


Berkenlaan op Zilverberg

#Berkenlaan op Zilverberg
De Berkenlaan op de Zilverberg is een afscheiding tussen de percelen bosbouw en percelen met landbouw. Naarmate de lanen ouder, zoals de beuken langs de Italiaanseweg, zijn is de erfafscheidingen vaak ook ouder.




Route:

  • Volg de berkenlaan tot de kruising van bospaden.


Jonge aanplant

#Jonge aanplant
Soms wordt een bosperceel geheel gekapt en planten we nieuwe bomen. Dichte jonge boomaanplanten zijn een goede schuilplaats voor het ree.




Route:

  • Steek de kruising van bospaden over.
  • Loop de heuvel op tot de driesprong bij de top.


Top Zilverberg

#Top Zilverberg
Op een kaart uit 1756 staat de top van de Zilverberg al vermeld. De rechte laan die je ziet, staat al op die oude kaart. gelukkig is deze laan eind vorige eeuw hersteld. De rechte laan liep door over deze top en was versierd met cirkels van opgaande laanbomen (rondelen). De markantste lag op deze top. Vanaf dit punt kan de wandelaar helaas niet meer genieten van uitzicht over het lage eikenhakhout. De rechte lanen waren vooral nuttig voor de bereikbaarheid van de percelen voor bosbouw en de jacht. de rondelen, waren een soort rotonde voor de jachtkoetsen.

De rekenkamer- de toenmalige beheerorganisatie - van de Staten van Gelderland had de rondelen en de rechte lanen laten aanleggen. De Staten van Gelderland waren eigenaar van de bossen van de Zilverberg. In 1804- de Franse tijd onder Napoleon- werden kavels met bomen verkocht, onder meer uit de Zilverberg. Dat gebeurde om de hoge belastingen te betalen die de Franse overheid aan ons oplegde.

In 1923 -1924 bouwde een exploitatiemaatschappij (soort projectontwikkelaar) Huize Eekland. De eigenaar liet het bijna twee eeuwen oude rondeel van beuken bovenop de Zilverberg rooien. De bomen zouden te oud en te aftands zijn.




Route:

  • Sla op de driesprong bij de top van de Zilverberg links af.
  • Loop naar beneden tot de poel.


Sprengkop Seelbeek

#Sprengkop Seelbeek
In het dal naast de Italiaanseweg ligt een poel, waar vrijwel altijd water in staat. Het is waarschijnlijk een sprengkop van de Seelbeek. Aan de steile randen is te zien dat mensen al jaren dieper graven om water in de poel te houden. Door dieper te graven worden nieuwe watervoerende lagen aangesneden. Het in de bodem verzamelde regenwater uit een gebied van ongeveer 1,5 -5 km rondom levert via niet doorlaatbare leemlagen water aan deze poel. Op meerdere plaatsen op de stuwwal kun je zulke gegraven sprengkoppen (poelen) vinden.
De helling boven de poel is archeologisch zeer interessant en daarom beschermd gebied.




Route:

  • Volg de Italiaanseweg naar beneden richting akker in de verte.


Scheibomen Italiaanseweg

#Scheibomen Italiaanseweg
De 400 jaar oude beuken en beukenrestanten langs de Italiaanseweg vormen samen de oude eigendomsgrens tussen Heerlijkheid Doorwerth en Landgoed Hoog Oorsprong. Bomen werden gebruikt een scheiding of grens aan te geven. De bomen hebben jarenlang vrijgestaan. Dat kun je goed zien omdat de onderste takken tot op de grond reiken. Deze bomen werden dus nooit opgekroond, zoals dat tegenwoordig vaak gebeurd. Vaak werden ze als ze nog jong waren getopt, zodat ze een brede stam vormden.
De laatste dikke bomen zijn even oud als de Italiaanseweg. Ook nu nog zijn ze als afbakening van een eigendomsgrens markant.
Helaas zijn er de laatste tien jaar een groot aantal oude beuken verdwenen, maar her en der kun je nog zien hoe de laan er ooit uitgezien heeft.




Route:

  • Vervolg de Italiaanseweg.


Beukenlaan Hoog Oorsprong

#Beukenlaan Hoog Oorsprong
Dit is een van de vele lanen met beuken op landgoed Hoog Oorsprong. Bijzonder in deze laan zijn de oude bomen bijna nog allemaal in goede gezondheid zijn. De lanen door de percelen voor houtproductie werden vanaf de 18e en 19e eeuw door de eigenaren beplant met opgaande bomen, die de grenzen van de percelen met eikenhakhout verkeerden. De opbrengst van de houtverkoop was naast die van de jachtrechten een vaste bron van inkomsten voor de eigenaren.




Route:

  • Vervolg de Italiaanseweg.


Kromme eiken Italiaanseweg

#Kromme eiken Italiaanseweg
Zoals op vele plekken langs de Italiaanseweg worden ook hier kromme eiken als laanbomen toegepast. Deze karakteristieke kromme bomen begeleiden de bestraatte wegen, die voor snelle verbindingen zorgden in het jachtgebied van Koning Willem III. Hij liet verharde wegen aanleggen tussen Kasteel Het Loo te Apeldoorn, het Jachtslot Kasteel Doorwerth en het Jachtslot Hof te Dieren, de zogenaamde Koningswegen. Zo kon het illustere jachtgezelschap zich zeer snel verplaatsen over grotere afstanden.
In een brief van Koning Willem III aan zijn vriend Graaf Bentinck vertelt hij enthousiast over de achtervolging van een hert eerst gezien bij Doorwerth en ten slotte bij Terlet geschoten.




Route:

  • Vervolg de Italiaanseweg.
  • Neem vlak voor de slagboom van het Geldersch Landschap het ruiterpad rechts af.
  • Steek de Kerklaan over.
  • Loop verder tot voor de kerk.


Katholieke Kerk

#Katholieke Kerk
De kerk heeft prachtige gebrandschilderde ramen. Deze Katholieke kerk heeft als enige kerk van Nederland een Davidster in de voor- en achtergevel.
Ooit is deze kerk gebouwd om Doorwerth een woonkern te geven, zo lijkt het. Aan de overzijde van de rotonde ligt de Katholieke begraafplaats.

Op het kerkplein is het monument met de namen van de oorlogsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog uit Doorwerth en Heveadorp te vinden.




Route:

  • Volg het tegelpad langs de kerk.
  • Steek het hofje met seniorenwoningen over.
  • Volg het pad verder richting de Cardanuslaan.
  • Sla links af op de Cardanuslaan.


Nieuwbouw Cardanuslaan

#Nieuwbouw Cardanuslaan
Nieuwbouwproject Cardanuslaan, het "Van Nispen tot Pannerden Plantsoen" is in 2008 opgeleverd.
Oorspronkelijk zou hier aan deze zijde het centrum van Doorwerth moeten komen als een soort brinkdorp met een kerk. Dit verklaart ook waarom er in dit deel van ons dorp nog steeds veel (voormalige) winkelpanden te vinden zijn. Tegenwoordig zijn hier een fietsenmaker, de Hubo, "Huiskamer Hedo" en op het begin van het industrieterrein is sport- en fitness centrum "Axtie" gevestigd.




Route:

  • Loop door tot aan de kruising met de Waldeck-Pyrmont laan.
  • Sla hier rechts af.
  • Loop verder tot de kruising met de Kerkdwarslaan.


Richtersweg

#Richtersweg
Je komt langs de flats van de Richtersweg, die van 1995-2000 geheel gerenoveerd zijn. Aan de voor- en achterzijde van de flats zijn restanten van het oorspronkelijk groen te zien. Nu zijn het volwassen eiken.

Bij elk van de ingangen van de drie parkeerplaatsen staat een kunstwerk. Delen van oude kaarten van Doorwerth zijn hierin kunstzinnig vorm gegeven.
Over oude kaarten gesproken. De 'Rigtersweg' bestaat al lang.




Route:

  • Loop door tot bij een trap naar beneden aan uw rechter hand (Sweelincklaan).


Clusterplan Doorwerth

#Clusterplan Doorwerth
In de jaren '70 is Doorwerth fors uitgebreid, o.a. met deze clusterwoningen. Architect is Bureau Groosman Partners. Oorspronkelijk was hier hoogbouw gepland. Bewoners protesteerden en projectontwikkelaar Eurowoningen veranderde het plan. Het werd wonen tussen de bomen.

Brede groenstroken met het oorspronkelijke eikenhakhout van landgoed "De Zilverberg" zijn nog steeds aanwezig tussen de groepen clusterwoningen. (zie ook Google Earth). Het plan bestaat uit 14 pleintjes, waarbij de achterzijden van alle woningen aan de bosrand liggen. Vanuit elke huiskamer is er een breedbeeld televisie scherm ("fenêtre longue") op het bos. Op het terras rennen de Bosmuisjes soms onder je tuinstoel door.




Route:

  • Loop verder en steek de weg over (Richtersweg).
  • Loop door tot bij een parkeerplaats aan uw rechter hand.


Bosranden en groenstroken

#Bosranden en groenstroken
De clusterwoningen zijn gebouwd op het Landgoed de Zilverberg. Het oorspronkelijke eikenhakhout van het landgoed is na ruim 40 jaar nog steeds aanwezig tussen de clusterwoningen.
De groenstroken vormen samen een aaneengesloten bosgebied. In de restanten van dit eikenhakhout tussen de huizen is de biodiversiteit groot. Veel beesten en beestjes, planten en ander spul leven hier. Zij kunnen namelijk via de groenstroken van het ene gebied naar het andere lopen. Als je goed oplet, kun je in de groenstroken allerlei bosvogeltjes zien, zoals: specht, koolmees, pimpelmees, boomklever, boomkruiper, merel, zanglijster, bosuil. Ook eekhoorntjes, padden en egeltjes worden juist vanwege deze groenstroken tot midden in ons dorp gezien.




Route:

  • Loop het asfalt pad langs de school omhoog.


Basisschool de Dorendal

#Basisschool de Dorendal
Midden in het dorpsbos vind je basisschool "De Dorendal" De Dorendal geeft onderwijs volgens Dalton principe. De begrippen verantwoordelijkheid, zelfstandigheid en onderlinge samenwerking staan centraal in deze onderwijsmethode.
Tegenover de school, waar nu de kinderen nog heerlijk spelen in het dorpsbos, is langs de Richtersweg een woonzorgcentrum van Vilente gepland.




Route:

  • Vervolg het pad.
  • Sla links af onderaan de trap.


Meerstammige beuk

#Meerstammige beuk
Meerstammige beuken zijn opvallende bomen in het bos. Vaak wordt verteld dat een eekhoorn zijn nestje met wintervoorraad beukennootjes hier vergeten heeft. Dit is waarschijnlijk niet juist.

Deze beuken staan op het hoogste punt van het voormalig Landgoed De Zilverberg. De groep is een restant van een rondeel, zoals er meerdere in de omgeving te zien zijn. Vroeger was hier een uitzichtpunt over de verder kale omgeving, dat bestond uit eikenhakhout. Je kon vanaf hier dus tot in de Betuwe kijken.




Route:

  • Vervolg het pad


BSO Het Buitenhof

#BSO Het Buitenhof
Naast Basisschool De Dorendal ligt de buitenschoolse opvang (BSO) "Het Buitenhof" in het dorpsbos. De kinderen kunnen hier heerlijk buiten spelen. De opvang wordt verzorgd door de groep "De Speelboerderij". De leiding onderneemt veel met haar jonge gasten.




Route:

  • Loop een klein stukje verder.


Dorpsbos van Doorwerth

#Dorpsbos van Doorwerth
Dit bos met overstaanders van eikenhakhout, dat tot in de dorpskern van Doorwerth reikt is heel bijzonder voor een naoorlogs dorp. Het "dorpsbos" is een ideale speelplek voor kinderen. Een speelbos zo vlak bij school en huis komt maar weinig voor in Nederland. Wist je dat je van buitenspelen in de natuur veel leert zonder dat je het in de gaten hebt en je beweegt ook nog veel.

De gemeente Renkum wilde de in 2006 afgebrande gymzaal in het dorpsbos herbouwen. Daarna is in 2007 zwaar gestreden door omwonenden en vele andere dorpsbewoners. In 2008 is de gymzaal weer op de oude plek herbouwd. De rust keerde terug in het dorp.




Route:

  • Loop door tot aan de Richtersweg.
  • Sla rechts af.
    Hier is het kantoor van de Monumentenwacht Gelderland.
  • Sla rechts af het Schubertplein op.


Medisch centrum Schubertplein

#Medisch centrum Schubertplein
Een aantal medische voorzieningen zijn samengebracht rondom het Schubertplein: er zijn een apotheek en praktijken van huisartsen en tandartsen. Voor je huisdier is er een dierenarts gevestigd.
Mocht je wat stijf geworden zijn van deze wandeling, dan kun je een bezoek brengen aan een van de twee fysiotherapeuten. Ook is hier de prikpost voor bloedonderzoek.




Route:

  • Loop door het medisch centrum over het pleintje.
  • Steek de Bachlaan over.
  • Volg het pad dat voor de school langs loopt.


OBS De Wegwijzer

#OBS De Wegwijzer
De Wegwijzer is de openbare basisschool van het dorp. Peuterspeelzaal De Wip Wap" en buitenschoolse opvang Het Kasteel zitten ook in dit gebouw.
Op het grasveld van het sportveld tegenover de school kun je voetballen, er is een populair pannaveldje en een basket. Na schooltijd kunnen kinderen nu in het dorpsbos spelen. Er zijn hier plannen voor een verzorgingshuis.




Route:

  • Ga aan het einde van het schoolplein links.
  • Je bent op het knooppunt Centrum Doorwerth.


Winkelcentrum Doorwerth

#Winkelcentrum Doorwerth
Het winkelcentrum van Doorwerth is naar verhouding van het aantal inwoners groot. Het Jaap Plug plein is bedoeld als een overdekt dorpscentrum. De winkels zijn gelegen rondom dit overdekte dorpsplein en daarom van binnen uit toegankelijk. Dit principe werd in de jaren zeventig vaker toegepast. Jaap Plug (overleden 2008) was een zeer actieve, creatieve ondernemer en heeft veel voor de winkeliersvereniging betekend.


#Detailkaart
SVG Image


#W3C
Deze pagina voldoet aan de volgende internet standarden van het W3 Consortium (W3C).

W3C valid W3C valid W3C valid



#Ga ook eens naar


    Stichting MaakJeRoute © Copyright 2016, Stichting MaakJeRoute.
Alweer een product van de Stichting MaakJeRoute.
  Je bent momenteel niet ingelogd.
Volg ons op Twitter of meld je aan voor onze nieuwsbrief.
   
 
Onze sponsoren:


 
 
 
Onze project partners:

 
 
Provincie Gelderland

Gemeente Renkum

Dorpsplatform Doorwerth

Bureau voor toerisme deVeluwe.nl